Vrienden van het Gooi

Op de bres voor een groen en leefbaar Gooi

het Gooi: Natuurbeleid

Natuurbeleid in Nederland op de schop; wettelijke bescherming Gooise Natuur vervalt


14 mei 2012: Tien natuurwensen voor het tijdperk ná Bleker

Vooruitlopend op de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september presenteerden ruim veertig groene organisaties op 14 mei 2012 in Den Haag een tienpuntenplan: Kies nu voor de Natuur!. De organisaties stellen dat jarenlange ïnvesteringen in de kwaliteit van natuurgebieden voor niets is geweest als door het beleid van Bleker natuurgebieden weer worden versnipperd en er niet genoeg geld is om ze te beheren. Met de tien uitgangspunten geven zij aan wat onder een goed natuurbeheer moet worden verstaan. Er is een Nieuwe natuurbeschermingswet nodig waarin geregeld wordt dat we zorgvuldig omgaan met alle waardevolle natuurgebieden en landschappen met een duidelijke begrenzing van stad en land om verdere versnippering te voorkomen. Bedreigde dier- en plantensoorten moeten actief worden beschermd middels goed onderbouwde zogenaamde Rode Lijsten. Planten en dieren moeten zich in ons versnipperde land kunnen verspreiden en daarom moeten de natuurgebieden met elkaar worden verbonden volgens de plannen voor een robuuste Ecologische HoofdStructuur (EHS). De kwaliteit van de natuurgebieden zelf moet ook worden verbeterd.
Na de val van het kabinet hebben de vijf partijen van het 'Lente-akkoord' het beleid van Bleker al een stuk teruggedraaid. Zo heeft onder andere het realiseren van de EHS weer een impuls gekregen en is er nog een aantal prioriteiten ten gunste van natuur en landschap verlegd. De VVG onderschrijft de nieuwe uitgangspunten en houdt er vast rekening mee bij haar plannen en activiteiten dat er na 12 september nog meer 'Lente' aanbreekt.
Lees het 10-punten plan: Kies voor de natuur!


24 februari 2012: VVG verzoekt BenW Amsterdam zich niet terug te trekken uit de Stichting Gooisch Natuurreservaat

Naast de bezuiniging van 70% door het kabinet op het natuurbeleid (dus ook voor beheer en onderhoud van de Gooise natuur) onstaat er voor het Gooi een extra budgettair gat van 10% als de gemeente Amsterdam zich terugtrekt uit het samenwerkingsverband met de zes Gooise gemeenten en de provincie Noord-Holland in de Stichting Gooisch Natuurreservaat. Op onze conferentie van 2 december 2011 hebben de participanten in de Stichting zich achter het manifest verklaard waarin o.a. staat dat "de opdracht van de erfgooiers aan hun rechtsopvolgers (de hier bedoelde Stichting) om het natuurschoon in het Gooi ten eeuwige dage ongeschonden als natuurreservaat in stand te houden nog steeds overeind staat". Het is maar de vraag of de gemeente Amsterdam zich juridisch gezien wel uit de stichting kan terugtrekken. Deze vraag is inmiddels aan de rechter voorgelegd. VVG heeft in dit verband een brief geschreven aan BenW en Raad van Amsterdam met het verzoek het besluit tot terugtreden te heroverwegen.
Lees onze brief van 24 februari 2012.


2 december 2011: Conferentie Toekomst van de Gooise Natuur

Grote zorgen over de toekomst van de Gooise Natuur wordt door de 125 deelnemers aan de conferentie gedeeld. De buiten proportionele bezuinigingen op natuur zullen er flink inhakken. Goois Natuurreservaat zal de buikriem flink moeten aanhalen. De recreatieve voorzieningen kunnen daar onder leiden. Staatssecretaris Bleker trekt de natuurbeschermingswet in en daarmee vervalt de bescherming van de Gooise Natuurmonumenten. Blijft alleen de zogenaamde planologische bescherming over en die is maar betrekkelijk want bestemmingsplannen en structuurvisies veranderen regelmatig. De afrondng van de terreinen en het aanleggen van ecologische verbindingen komt sterk onder druk te staan. Kortom hoe moeten we verder om de toekomst van de Gooise natuur veilig te stellen. De Gooi en Eemlander heeft voorafgaand aan de conferentie verschillende artikelen gewijd aan de Toekomst van de Gooise Natuur. De conferentie zelf heeft een manifest opgeleverd met aanbevelingen. Het manifest is op 7 december aan de staatssecretaris aangeboden. Een korte samenvatting:

  • de opdracht van de erfgooiers aan hun rechtsopvolgers (de zes gemeenten van het Gooi, gemeente Amsterdam en de provincie NH) om het natuurschoon in het Gooi ten eeuwige dagen ongeschonden als natuurreservaat in stand te houden staat nog altijd overeind.
  • het specifieke karakter van het Gooi met zijn hoge kwaliteit aan natuur en openbare toegankelijkheid tot de natuurterreinen mag niet door de bezuinigingen in gevaar komen. 
  • De bescherming volgens de Natuurbeschermingswet is van wezenlijk belang voor duurzaam behoud in de toekomst. Als deze bescherming voor de Gooise natuurmonumenten niet wordt meegenomen in de Wet Natuur dan moeten de huidige rechtsopvolgers zich inzetten om de plaonologische bescherming te continueren en uit te breiden.
  • Het Goois Natuurreservaat is de natuurlijke erfgenaam van de erfgooiers en dient een centrale en blijvende rol te blijven spelen als beheerder dicht bij de inwoners van het Gooi.
  • Het Gooi vormt landschappelijk, ecologisch en cultuurhistorisch een onlosmakelijk geheel met de Utrechtse Heuvelrug. Inspanningen van de regio dienen er op gericht te zijn dit geheel in als zijn samenhangen te helen en te bewaren.
  • Hierbij is het streven er op gericht om het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug uit te breiden tot de gehele Utrechtse Heuvelrug en het Gooi.

De VVG beraadt zich de komende tijd op verdere vervolgstappen en -acties. Info volgt. 

Bekijk enkele foto's van de conferentie.

Hieronder volgen links naar achterliggende documenten en artikelen:
Lees het programma van de conferentie.
Lees het Manifest van de conferentie.
Lees de inleiding van de voorzitter van de VVG: Hetty Laverman.
Lees het verslag van de conferentie opgesteld door Monique Janssens van JT&P Comminicatie 
Lees het artikel van Peter Schat in de Gooi en Eemlander van 3-12 met een verslag van de conferentie.
Zie een inleidend filmpje dat is getoond op de conferentie.
Lees het artikel van Peter Schat in de Gooi en Eemlander van 30-11 met een inleiding op de conferentie en korte samenvattingen van de vier inleidende sprekers.
Lees het artikel van Joëlla Angenent in de Gooi en Eemlander van 26-11 met de aankondiging van de conferentie en de introductie van de stelling "Er is genoeg Goois groen; meer wegen en woningen kunnen best". 


November 2011
- Concept wetsvoorstel Natuurwet beschikbaar, massale negatieve reacties

  • Het wetsvoorstel Wet Natuur met de Memorie van Toelichting is beschikbaar op de website van de overheid. Via de link kunt u er kennis van nemen (reageren was tot 18 november mogelijk). 
  • Natuumonumenten heeft namens alle groene organisaties het voortouw genomen om te reageren naar Staatssecretaris Bleker. De uitslag van een enquête (tot 18 november) is daarin meegenomen. Lees de uitslag. De conclusie luidt "Natuurwet moet terug naar de tekentafel". Lees de brief van Natuurmonumenten en zie hun website voor verdere achtergrondinformatie.
  • VVG heeft dat initiatief ondersteund en daarnaast een eigen reactie naar Staatssecretaris Bleker opgesteld. De VVG vindt het een ernstige verschraling van het natuurbeschermingsbeleid die vooral ook voor de natuurmonumenten van het Gooi grote gevolgen kan hebben. Lees de VVG-brief aan Bleker van 17 november. 
  • Het Goois Natuurreservaat heeft ook een eigen reactie gestuurd naar Bleker. Lees de brief van GNR.
  • Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft het Onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur getoets op verzoek van de staatssecretaris zelf.  Deze toets is op 18 november aan de Tweede Kamer aangeboden. De conclusie: "De maatregelen uit het natuurakkoord tussen Rijk en provincies versoberen en vertragen de bescherming van planten, dieren en habitats. Dat maakt een versnelde verslechtering van natuurkwaliteit en leefomstandigheden voor planten- en diersoorten reëel, in plaats van het beoogde stoppen van de achteruitgang". Een vernietigende conclusie dus. Zie de website van het PBL voor het rapport en het persbericht.

Het wetsvoorstel voorziet in een vervanging van de drie bestaande nationale wetten: de Flora en- faunawet, de Natuurbeschermingswet en de Boswet. Staatssecretaris Bleker wil met de nieuwe Wet Natuur niet verder gaan dan de verplichtingen die vanuit "Brussel" aan Nederland worden opgelegd. Het nationale natuurbeschermingsbeleid van de afgelopen decennia wordt ter zijde geschoven alsof daar niet goed over is nagedacht en afgewogen en het geen eigen bestaansrecht meer heeft. Hieronder is op hoofdlijnen de essentie van het wetsvoorstel aangegeven. In het voorjaar van 2012 wordt het wetsvoorstel Natuur ingediend bij de Tweede Kamer.

De nieuwe wet heeft grote gevolgen voor de natuur van het Gooi. In het voorstel verliezen ongeveer 60 gebieden hun status als beschermd Natuurmonument waaronder de 13 Natuurmonumenten van het Gooi (zie het kaartje). Deze gebieden zijn weliswaar eigendom van het GooisNatuurreservaat (GNR) maar zonder de huidige bescherming van de Natuurbeschermingswet (die dus gaat vervallen) is niet uitgesloten dat delen van deze terreinen op termijn andere bestemmingen krijgen. De makers van bestemmingsplannen vormen immers ook het bestuur van het GNR en bestemmingsplannen en andere ruimtelijke ordeningsplannen worden regelmatig aangepast. Daarnaast verliezen in het voorstel 149 plant- en diersoorten hun beschermde status waaronder de das. Juist voor de das is en wordt veel geld in het Gooi geïnvesteerd in de vergroting van het leefgebied door het aanleggen van ecologische verbindingen.

De VVG heeft in samenwerking met het GNR het initiatief genomen voor een bestuurlijke beraadslaging over de Gooise natuur. Daartoe wordt op 2 december een conferentie gehouden met de titel "de toekomst van de Gooise natuur". Bestuurders zullen aanwezig zijn van o.a. de provincie Noord-Holland en Utrecht, Het Gewest Gooi en Vechtstreek, de Gooise gemeenten, het N-H en het Utrechts Landschap, het bedrijfsleven. De centrale vraag is: welke consequenties hebben de huidige ontwikkelingen (bezuinigingen, decentralisatie van rijksbeleid naar de provincie, de nieuwe Wet Natuur, efficiency en bestuurlijke herstructurering van het GNR) op de regionale en statutaire opdracht van het Goois Natuurreservaat voortkomende uit de tijd van de Erfgooiers om de natuur 'ten eeuwige dagen' veilig te stellen. Niet alleen de toekomst van de Gooise natuur is in het geding maar ook de toekomst van het GNR. Meer informatie over het congres op de website van het GNR (deelname op uitnodiging).


September 2011:
- Ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte staat haaks op doelstellingen VVG 
- Op 20 september 2011 is een Onderhandelingsakkoord gesloten tussen Rijk en Provincies over decentralisatie van het Natuurbeleid.

Kern van dit akkoord is dat de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), een netwerk van verschillende natuurgebieden in Nederland met hun onderlinge verbindingen, later wordt voltooid én kleiner wordt (herijking). De Provincies zullen vanaf 2014 financieel verantwoordelijk zijn voor deze herijkte EHS.
De EHS gaat na herijking terug van 700.000 ha naar ongeveer 600.00 ha. De afronding van de herijkte EHS wordt verlengd van 2018 naar 2021.
In 2012 wordt de herijkte EHS al planologisch vastgelegd zodat dan duidelijk is waar de definitieve grens van de herijkte EHS komt te liggen.
Vanaf 2014 krijgen de provincies jaarlijks 100 miljoen extra in het provinciefonds om aan de internationale verplichtingen op het gebied van natuurbeleid te voldoen (Vogel- en Habitatrichtlijn en Kaderrichtlijn Water).
In 2016 vindt een evaluatie plaats of de internationale doelen worden gerealiseerd en of er aanvullende maatregelen nodig zijn na 2021 om die doelen alsnog te realiseren.
Er volgt nu een procedure waarbij de 12 provinciebesturen definitief moeten instemmen. Het akkoord wordt daarna aan de Tweede Kamer voorgelegd. Het doel van het Kabinet met dit akkoord is om het natuurbeleid te decentraliseren en de verantwoordelijkheid bij de Provincies te leggen en om de bezuiniging van 600 miljoen uit het Regeerakkoord te realiseren.  

De VVG is zeer ongerust over de gevolgen voor natuur en landschap in het Gooi en omgeving. De prioriteit van het natuurbeleid ligt vooral in de plas- en moerasgebieden. De hoge zandgronden met bos en hei hebben zeer weinig prioriteit. Omdat het in het Gooi vooral drukker wordt neemt de barrière werking van de infrastructuur toe. Dit vraagt om compenserende maatregelen in de vorm van ecoducten en corridors en om afronding van onze natuurgebieden naar de begrenzing van de huidige EHS. Dat is in hoofdlijn ook het doel van beheer en onderhoud van het Goois Natuurreservaat. Het Gooi (i.c. het GNR) heeft de afgelopen jaren nagenoeg geen gelden ontvangen uit het Investeringsbudget Landelijk Gebied. De subsidiegelden van de provincie naar het GNR zal met dit akkoord verder afnemen. De VVG verwacht dan ook dat door dit beleid de kwetsbaarheid van onze natuurgebieden en het landschap verder zal toenemen.

De ongerustheid van de VVG voor de toekomst van het Gooi hebben we in een brief (12-9-2011) vlak voor dit akkoord aan de staatssecretaris Bleker en de minister laten blijken in onze zienswijze op de Ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Deze visie staat haaks op alles waarvoor onze vereniging zich inzet. De ambities van het Kabinet met betrekking tot natuur zijn teruggebracht tot wat "internationaal moet". In ons boek "Te Gooi, te grabbel en ten goede" tonen we aan dat welvaart en economische groei van onze regio sterk afhankelijk is van de instandhouding van onze natuurlijke leefomgeving. De huidige wettelijke regelgeving, beleid en beheer door GNR en de bestuurlijke aansturing is daar vanaf ongeveer 1930 op gericht en heeft zijn weerslag gekregen in onder andere de status van Beschermde Natuurmonumenten en de begrenzing van de huidige EHS. Deze balans tussen Ruimtelijke Ordening en Natuurbehoud is des te belangrijker vanwege de ligging van het Gooi in het noordelijk deel van de Randstadmetropool. De VVG adviseert de minister en de staatssecretaris om geen onomkeerbare beslissingen te nemen, de Natuurbeschermingswet (bescherming van Natuurmonumenten en Nationale Landschappen) en de huidige begrenzing van de EHS te handhaven. De VVG is voorstander van het onderbrengen van het Gooi in het Nationaal Landschap "De Utrechtse Heuvelrug".

De VVG heeft initiatief genomen om in debat te gaan met gemeentelijke bestuurders van het Gooi en het Gewest over de toekomstige mogelijkheden van het GNR om de natuur en landschapsdoelen van het Gooi te realiseren in relatie tot de bezuinigingen en veranderingen in natuurbeleid. Nadere info hierover volgt.

Lees het ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte op de site van de Rijksoverheid. Daar vindt u ook de samenvatting en alle (kaart)bijlagenontwerp.
Lees de brief (12-09-2011) van VVG aan de staatssecretaris Bleker n.a.v. deze Structuurvisie.
Lees de brief (09-09-2011) van Stichting het Groene Hart, mede ondertekend door VVG aan de minister.
Lees de aanbiedingsbrief  (21 september 2011) van het akkoord aan de Tweede Kamer.
Lees het onderhandelingsakkoord (20 september 2011) tussen Rijk en IPO.
Lees de reacties van verschillende organisaties op het akkoord tussen Rijk en IPO: bron De Groene Flits nr 280 van de Stichting Groene Hart


Natuurbeleid in Nederland eerste halfjaar 2011

- "Das&Boom" verzoekt staatssecretaris Bleker opheldering over zijn bezuinigingsplannen voor natuur.
- VVG heeft een adhesie-brief aan de hr. Bleker gestuurd.
- De staatssecretaris heeft geantwoord op 15 juni 2011.

In een open brief van 15 maart 2011 stelt "Das&Boom" 16 vragen aan Staatssecretaris H. Bleker in een poging daarmee opheldering te krijgen over zijn bezuinigingsplannen voor het EHS- en Natura2000-beleid. Uit uitlatingen van de hr. Bleker in de media valt op te maken dat hij van plan is om bijvoorbeeld ruim honderd Natura2000-gebieden te schrappen. Deze gebieden zijn door zijn voorgangers juist aangewezen om de achteruitgang van natuur te helpen stoppen. De VVG staat achter deze brief en hoopt dat de Staatssecretaris zich genoodzaakt voelt duidelijkheid te geven over zijn beleidombuigingen zodat de gevolgen voor de natuur in beeld kunnen worden gebracht. Dit is noodzakelijk inzicht in de discussie over zijn beleid. VVG heeft in reactie een adhesiebrief aan de hr. Bleker gestuurd en heeft verwante organisaties gevraagd hetzelfde te doen.
In onze brief van 26 maart 2011 aan de heer Bleker verzoeken wij hem geen onomkeerbare keuzes te maken en wij adviseren hem niet verder te gaan dan vertraging of tijdelijk uitstel van de geplande investeringen en aan de gestelde doelen voor natuur vast te houden.
De Staatssecretaris antwoordt ons op 15 juni 2011 dat hij de internationale verplichtingen (Natura 2000) uiterst serieus neemt maar van mening is dat temporiseren en op de oude voet verder gaan niet tot gewenste resultaten zal leiden. Voor een uitgebreide toelichting op zijn beleidsvoornemens verwijst hij naar de bijgesloten antwoordbrief aan Das&Boom. De ambitie van de staatssecretaris is om "in 2018 een nationale Ecologische HoofdStructuur (EHS) te realiseren die kleiner is, maar van vergelijkbare of zelfs betere kwaliteit en die als eenheid functioneert". De VVG is door de antwoorden van de staatssecretaris niet overtuigd geraakt dat die ambitie zal worden gerealiseerd. Enige onderbouwing waarom het nu niet goed gaat en het anders zou moeten ontbreekt. Zie de link hieronder voor zijn antwoorden.

"Das&Boom" heeft ook een Steunfonds opgericht "Recht op Natuur" om via juridische stappen de natuur tegen het beleid van staatssecretaris Bleker te beschermen. VVG ondersteunt de oproep van "Vroege Vogels" (27 maart) oom bij het Steunfonds "natuurrechten" aan te schaffen.

Lees het antwoord (15 juni 2011) van staatssecretaris Bleker aan VVG en aan "Das&Boom".
Lees de oproep (27 maart 2011) van "Vroege Vogels".
Bekijk het interview (27 maart 2011) van "Vroege Vogels" met Jaap Dirkmaat van "Das&Boom"
Lees de adhesiebrief (26 maart 2011) van VVG aan de hr. Bleker.
Lees de open brief (15 maart 2011) van "Das en Boom" aan staatssecretaris Bleker met vragen naar de plannen en gevolgen van zijn beleid.
Nadere info op de website van Das&Boom

Terug naar de speerpunten van het Gooi