Vrienden van het Gooi

Op de bres voor een groen en leefbaar Gooi

Hilversum: Anna's Hoeve en HOV

 

Het masterplan rond Anna's Hoeve heeft goede elementen zoals de waterzuivering, waterhuishouding en bodemsanering. De VVG maakt zich zorgen over woningbouw op deze locatie waardoor de stadsrand verder oostwaarts opschuift. Hierdoor is de smalle ecologische corridor, de navelstreng waarmee de natuurgebieden van het Gooi verbonden zijn met de rest van de Utrechtse Heuvelrug, in gevaar.
De VVG ziet graag dat het aantal woningen uit het plan zo laag mogelijk wordt ingevuld en heeft bezwaar tegen de voorgenomen hoogbouw van 8 woonlagen. Het tracé voor de HOV ziet VVG graag gebundeld met bestaande infrastructuur zoals de spoorlijn. Ook is VVG voorstander van geluidschermen langs de A27


2 november 2016: Een snelle busverbinding in het Gooi met weerbarstige besluitvorming

De provincie Noord-Holland en de gemeenten Hilversum, Huizen, Laren en Eemnes werken bestuurlijk samen aan de realisatie van een Hoogwaardige Openbaar Vervoerverbinding (HOV) in het Gooi. Voor het deel Hilversum-Laren is eerst het tracé vastgesteld en nu is daar de planologische inpassing aan de orde (besluit Provinciale Staten (PIP) van 3 oktober).  Tracé-varianten zoals de Tergooiboog zijn formeel dus niet meer mogelijk. Daarnaast speelt onder meer de verlegging van de huidige weg door Anna’s Hoeve (WoAH). De verlegde weg wordt gebundeld met de spoorlijnen en de busbaan voor de HOV. Hierdoor wordt de natuur in Anna’s Hoeve versterkt en kan er volstaan worden met de aanleg van 1 ecoduct over de gebundelde infrastructuur in plaats van 2.

De provincie Noord-Holland en de gemeenten Hilversum, Huizen, Laren en Eemnes werken bestuurlijk  samen aan de realisatie van een Hoogwaardige Openbaar Vervoerverbinding (HOV) in het Gooi. Voor het onderdeel Hilversum-Laren is eerst het tracé definitief vastgesteld en nu is de planologische inpassing aan de orde (besluit Provinciale Staten (PIP) van 3 oktober). Trace-Varianten zoals de Tergooiboog zijn formeel dus niet meer mogelijk. Onderdeel van de inpassing is onder meer de verlegging van de huidige weg door Anna’s Hoeve (WoAH).  De verlegde weg wordt gebundeld met de bestaande spoorlijn en de nieuwe busbaan voor de HOV. 

Op 20 januari 2016 hebben de Vrienden van het Gooi een zienswijze ingediend tegen het PIP (zie het item van 10 februari). Kernpunt daarin is de zorg of het geld voor de essentiële verwijdering van de WoAH en voor de natuurcompensatiemaatregelen er ook echt zal komen. In september liet de provincie weten dat de financiering van beide zorgpunten inderdaad op basis van de Provinciale Ruimtelijke verordening zeker is (zie de Beantwoordingsnota). VVG is blij met deze toezegging, zo nodig kan deze ook worden afgedwongen. Het bestuur heeft daarom besloten geen beroep aan te tekenen bij de Raad van State.

De VVG is bovendien blij met een aantal wijzigingen/verbeteringen mede naar aanleiding van de zienswijze van het GNR. Zoals het verlegde toegangspad naar het nieuwe gebouw van de scouting en het besluit de verlegde weg dichter bij de A27 neer te leggen, zodat dat minder natuurgrond kost. De uitvoering van de plannen is nu afhankelijk van de uitkomst van de procedures bij de Raad van State. VVG wil t.z.t. graag in goed overleg met de Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve komen tot de herinrichting van het gebied als de WoAH is verlegd en het ecoduct wordt aangelegd. Anna’s Hoeve blijft immers een belangrijk gebied voor de recreatie vanuit Hilversum-oost.
Als u meer wil weten over de stand van zaken rond de hele HOV verbinding, kijk dan naar de halfjaarlijkse rapportage


10 februari 2016: VVG bezorgd over de financiering van de natuurmaatregelen in  het Provinciaal Inpassingplan HOV Anna’s Hoeve

De VVG heeft eind januari een zienswijze (zie bijgaand) ingediend tegen het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) – zeg maar het bestemmingsplan maar dan vast te stellen door Provinciale Staten (PS) -  dat de realisering van de HOV-verbinding ( Huizen-Hilversum-Haarlem)  in het gebied Anna’s Hoeve  in Hilversum mogelijk moet maken. De VVG is vanzelfsprekend blij met het feit dat het PIP voorziet in de bundeling van de infrastructuur in dit kwetsbare gebied dat deel uitmaakt van de essentiële Groene Schakel tussen het Utrechtse deel van de Heuvelrug  en het Gooi.  De HOV-verbinding  gaat langs de spoorlijn Amersfoort-Hilversum lopen en de huidige weg over Anna’s Hoeve (WoAH) wordt uit het gebied gehaald en gebundeld met de HOV-verbinding. En over deze gebundelde wegen komt een ecoduct. Het tracé van de HOV is al in veel eerder stadium vastgelegd in een Tracébesluit waartegen de beroepsprocedures inmiddels zijn afgerond. De VVG heeft zich eind 2014 begin 2015 sterk gemaakt voor deze bundeling en daarmee de verlegging van de WoAH in het kader van de besluitvorming over de Inrichtingsvisie Anna’s Hoeve (zie bericht van 12-1-2015 en speerpunt dossier Anna’s Hoeve). Daarmee worden zowel de natuur als de recreatiebelangen het best gediend. De VVG constateert – met instemming -  in de zienswijze  dat het PIP deze maatregelen weliswaar planologisch mogelijk maakt maar ook dat de financiering van de natuurmaatregelen niet gegarandeerd lijkt. Bij de natuurmaatregelen gaat het niet alleen om de aanleg van het ecoduct maar ook om het verwijderen van de weg (het asfalt) en natuurlijk om de compenserende maatregelen tgv de aanleg van de HOV. De provincie is verplicht op basis van de afspraken met alle partijen, waaronder GNR, die maatregelen uit te voeren maar dan moet er natuurlijk wel voldoende geld zijn. In het PIP wordt slechts een bedrag van €3,8 mln genoemd. Dat is volstrekt onvoldoende. In 2013 hebben PS een bedrag van ruim €10 mln voor al deze maatregelen uit het Groenbudget  beschikbaar gesteld. Dat bedrag zien we echter helemaal niet terug. De VVG vraagt uitleg aan de provincie en dringt aan op aanvullende afspraken om de uitvoering van die maatregelen zeker te stellen.


28 oktober 2015: Besturen van VVG en Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve maken nader kennis.

Eind september hebben de (deels nieuwe) besturen van VVG en Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve (VBAH) nader kennis gemaakt in de vorm van een gesprek in de Infoschuur. Anna’s Hoeve was het afgelopen jaar een heel belangrijk dossier voor VVG. Tegelijkertijd  ook een strijdpunt met het bestuur van VBAH. In de aanloop naar de besluitvorming door de gemeenteraad van Hilversum  in januari 2015 waren er forse verschillen van mening tussen VVG en VBAH over nut en noodzaak van de verlegging van de weg over Anna’s Hoeve (WoAH). VVG was blij met het uiteindelijke besluit van Hilversum om de WoAH uit het gebied te halen en te verleggen ; d.w.z. de WoAH te koppelen aan de nieuw aan te leggen HOV-verbinding net ten noorden en evenwijdig aan de spoorlijn Amersfoort-Hilversum. De VBAH  was dat zeker niet blij met deze uitkomst. Het gesprek eind  september stond niet alleen in het teken van de  nadere kennismaking maar ook hoe om te gaan met de verschillen van inzicht ook met het oog op de komende ruimtelijke inpassingsprocedure van de besluiten over HOV en verlegging van de WoAH. Hoe kunnen de beide verenigingen de betrekkingen verbeteren en vormgeven aan hun gezamenlijke statutaire doelstelling : het versterken van de natuur in het gebied van Anna’s Hoeve. In bijgaande impressie van het gesprek van de kant van VVG kunt u meer lezen over achtergronden , ideeën en betere samenwerking.


27 september 2015: 2nd opinion ondersteunt verlegging van de Weg over Anna’s Hoeve.

De gemeenteraad van Hilversum heeft besloten om de huidige Weg over Anna’s Hoeve te verleggen en te bundelen met de nieuw aan te leggen HOV-verbinding, direct aansluitend aan de spoorlijn Hilversum-Amersfoort. Dat scheelt niet alleen de aanleg van 2de ecoduct, maar herstelt ook de natuur(beleving) in het gebied. Vanwege de negatieve effecten van intensief recreatief gebruik - m.n. door hondenbezitters - zal het gebied niet toegankelijk zijn. Bureau Waardenburg heeft op verzoek van de raad nader onderzoek gedaan naar de afweging tussen natuur en recreatiemogelijkheden - met nadruk op maximale recreatiemogelijkheden - en onderschrijft de eerdere conclusies van bureau Alterra.

De Vrienden van het Gooi zijn blij met deze uitkomst. Daarmee wordt bevestigd dat de raad een – door VVG steeds bepleit - goed besluit heeft genomen. VVG is vooral blij met de conclusie dat niet de aantallen recreanten/bezoekers maatgevend zijn, maar de verstoring van de doelsoorten in het gebied (ree, boommarter en das). VVG gaat ervan uit dat de gemeente Hilversum en de provincie NH de inrichtingsvisie nu snel zullen vertalen in een inpassingsplan (= bestemmingsplan). Zie de betreffende wethoudersbrief


23 februari 2015: VVG trekt beroep in tegen bestemmingsplan scouting Anna's Hoeve

De Vereniging van Vrienden van ’t Gooi (VVG) heeft besloten om het eerder ingestelde beroep bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan ‘Scouting Heidepark op Anna’s Hoeve’ in te trekken. Directe aanleiding is het besluit van de Hilversumse gemeenteraad van afgelopen maand om de Weg over Anna’s Hoeve (WoAH) te verleggen zodat deze in de toekomst niet meer dwars door Anna’s Hoeve loopt, maar langs de rand er van. Nader overleg met de betrokken wethouders Voorink en Van Vroonhoven nam de laatste twijfels bij de VVG weg om het beroep in te trekken.

VVG-voorzitter Johan Jorritsma: “Verlegging van de WoAH is steeds ons belangrijkste strijdpunt geweest. Simpelweg omdat daarmee de grootste winst voor natuur én recreatie wordt geboekt. Wij zijn dan ook enorm blij dat de Hilversumse raad vorige maand heeft besloten om de WoAH langs Anna’s Hoeve te leggen in plaats van er dwars doorheen. Ook voor de nieuwe woonwijk Anna’s Hoeve is dit besluit goed nieuws.”

Bestuurlijk overleg

Wel had de VVG nog twijfels over een aantal aspecten, zoals over de ontsluiting en het parkeren van de scouting en over de natuurcompensatie in het kader van de aanleg van de HOV langs de rand van Anna’s Hoeve. Door de bouw van de Scouting is die ruimte niet meer beschikbaar voor die compensatie. VVG-voorzitter Jorritsma: “Over deze zaken hebben wij de afgelopen weken overlegd met de beide betrokken wethouders Voorink en Van Vroonhoven. In dit overleg hebben wij voldoende bevredigende antwoorden gekregen om definitief te besluiten om ons beroep bij de Raad van State in te trekken.”

Geluidsschermen A27

Voor de nabije toekomst richt de VVG zich op de ruimtelijke procedures die volgen en op de geluidsschermen langs de A27 bij Anna’s Hoeve. “We verwachten dat de provincie op korte termijn het provinciaal inpassingsplan voor Anna’s Hoeve en omgeving zal presenteren. Dit is de formele ruimtelijke procedure waarin niet alleen de aanleg van de HOV, maar ook de verlegging van de WoAH wordt geregeld. Wij zullen daar als VVG zeker op reageren”, aldus Jorritsma. “Daarnaast willen we de lobby voor geluidsschermen langs de A27 voortzetten, liefst in samenwerking met de provincie, de gemeenten en de Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve, waarmee we eerder ook samen zijn opgetrokken.”


12 januari 2015: VVG blij met besluit Hilversumse raad om Weg over Anna’s Hoeve te verleggen

De VVG is blij dat de Hilversumse gemeenteraad woensdag 7 januari 2015 heeft besloten om de Weg over Anna’s Hoeve (WoAH) tóch te verleggen. “Dit besluit is fantastisch nieuws voor de natuur én voor de recreanten in Anna’s Hoeve!”, aldus waarnemend VVG-voorzitter Johan Jorritsma. “De VVG heeft hier niet voor niets jarenlang hard voor gevochten.” Door verlegging van de WoAH, die nu dwars door het natuur- en recreatiegebied loopt, wordt deze gebundeld met de spoorlijn Hilversum–Amersfoort en de daar pal naast aan te leggen busbaan. Over deze gebundelde infrastructuur wordt een ecoduct aangelegd. Jorritsma: “Anna’s Hoeve kan nu worden hersteld tot één aaneengesloten natuurgebied. Hierdoor kan het noorden van ’t Gooi ecologisch worden verbonden met de rest van de Utrechtse Heuvelrug, ook iets waar de VVG zich al jarenlang hard voor maakt.”
Jorritsma prijst de moed van het huidige college van B&W om terug te komen op het eerdere besluit van de raad uit 2013 om de WoAH juist niet te verleggen en de huidige weg te handhaven. “Dat besluit was volkomen onverwacht. Het was bovendien niet onderbouwd en in tegenspraak met eerder gemaakte afspraken. Het was vooral echter slecht voor Anna’s Hoeve.” De inzet van de VVG voor verlegging van de WoAH werd dan ook gesteund door het GNR. De VVG betreurt het wel dat tot op het laatste moment door diverse betrokkenen onjuiste informatie is verspreid, bijvoorbeeld over de recreatiemogelijkheden, over de toegankelijkheid van het gebied en over de kap van bomen.

Recreatie en bomenkap
“Uiteindelijk lagen er twee varianten in de raad op tafel”, licht Jorritsma toe. “Eén variant waarin de WoAH bleef liggen en één variant waarin de WoAH verplaatst zou worden. Bij handhaving van de WoAH zou een tweede ecoduct moeten worden aangelegd. Dat zou leiden tot nog meer afsluitingen voor recreanten en waarvoor ook bomen gekapt zouden moeten worden. De laatste tijd is uit onderzoek klip en klaar gebleken dat bij verlegging van de WoAH veel meer ruimte beschikbaar zou blijven voor recreatie dan in de variant waarin de WoAH zou blijven liggen. Dat verlegging van de WoAH ook voor de natuur beter is, wisten we bovendien al bijna twee jaar. Ook moeten voor beide varianten ongeveer even veel bomen gekapt worden en blijft de recreatieve toegankelijkheid gegarandeerd.”

Nieuwe woonwijk en speelstrook
Niet onbelangrijk zijn bovendien  de gevolgen voor de nieuwe woonwijk. Door verlegging van de WoAH loopt deze drukke, doorgaande wegverbinding straks niet dwars door de nieuwe woonwijk. “Ook dat is voor de VVG een belangrijke overweging”, meent Jorritsma. “Tenslotte wil ik benadrukken dat een zorgvuldige inpassing van de verlegde WoAH langs de Anthony Fokkerweg en speciaal achter de speelstrook langs, voor de VVG altijd een belangrijke randvoorwaarde is geweest. Inmiddels is gebleken dat zo’n zorgvuldige inpassing mogelijk is en de VVG is blij dat de Hilversumse raad hier nu ook toe heeft besloten.” De VVG wil daarnaast een voetgangersbrug over de verlegde WoAH langs de Anthony Fokkerweg, om de toegankelijkheid van Anna’s Hoeve voor recreanten en omwonenden te vergroten.” 


16 december 2014: Er om heen in plaats van er dwars door heen

De VVG legt in een brief aan de leden van de Cie Ruimte (Hilversum) uit waarom je beter een weg om Anna's Hoeve kunt aanleggen dan er dwars door heen.
De commissieleden buigen zich namelijk over de Inrichtingsvisie Anna's Hoeve waarin een belangrijke keuze mogelijk is om de Weg over Anna's Hoeve te bundelen met andere infrastructuur in het gebied zoals de nieuw te realiseren HOV-lijn en de bestaande spoorlijn Hilversum-Amersfoort. 
De VVG staat voor bundeling van deze infrastructuur voorzieningen.
Lees de VVG-brief van 16-12-2014


2 december 2014: Aanvullende info naar Raad van State vanwege bodemprocedure Bestemmingsplan Scouting Heideheuvel op Anna's Hoeve

De VVG heeft een aanvullende brief opgesteld aan de afd. Bestuursrechtspraak van de Raad van State ter onderbouwing van het beroepschrift van 4 juni 2013 tegen het Bestemmingsplan Scouting Heideheuvel op Anna's Hoeve en de bijbehorende omgevingsvergunning. In de bodemprocedure wordt dit beroep namelijk begin 2015 opnieuw behandeld. In de VVG-brief worden inhoudelijke en procedurele redenen voor het beroep nader toegelicht.
Lees de VVG-brief van 2-12-2014 aan de Raad van State.


26 oktober 2014: VVG en Ver. tot Behoud van Anna's Hoeve pleiten voor geluidschermen langs de A27

De VVG en de bewonersvereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve (VBAH) vragen de gemeenteraden van Hilversum en Laren en de provincie om zich er sterk voor te maken dat bij de voorgenomen verbreding van de A27 de snelweg tegelijkertijd voorzien wordt van geluidschermen. Uit recent onderzoek is immers gebleken dat de geluidhinder van de snelweg zeer verstorend is voor de natuur. Hetzelfde geldt voor de lichthinder van passerende auto’s, die met geluidschermen ook kan worden tegen gegaan. Tenslotte hebben ook recreanten in het gebied baat bij geluidschermen die de herrie van de snelweg verminderen.
Lees het gezamenlijke verzoekschrift van VBAH en VVG van 26-10-2014


23 september 2014: Raad van State wijst verzoek tot voorlopige voorziening af

De afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) heeft op 23 september een beslissing op het VVG-verzoek tot voorlopige voorziening genomen. Deze beslissing houdt in dat het verzoek wordt afgewezen. Dit betekent dat de scoutingclub haar nieuwe clubhuis mag bouwen op de locatie in het bestemmingsplan. Er komt nog wel een uitspraak in de bodemprocedure.
De VVG betreurt de uitspraak van de RvS omdat deze deels op onjuiste gronden is genomen. Zo gaat de RvS grotendeels voorbij aan de strijdigheid van het bestemmingsplan met het Groenbeleidsplan en gaat de RvS er ten onrechte van uit dat de gemeente voornemens is om de WoAH wél te verleggen. Door de vertegenwoordigers van de gemeente is tijdens deze zitting ten onrechte deze indruk gewekt, ondanks het formele besluit van de gemeenteraad van oktober 2013 om de WoAH níet te verleggen!
Beslissing van de Raad van State op verzoek tot voorlopige voorziening dd 23-902014

Positie scouting
In enkele media-uitingen wordt de suggestie gewekt alsof de VVG iets tegen scouting zou hebben of dat de scoutingclub de dupe zou zijn van acties van de VVG tegen de gemeente. VVG hecht er aan om te benadrukken dat wij niets tegen welke scoutingclub dan ook hebben. De VVG staat in beginsel zelfs positief tegenover scouting, omdat scouting jongeren bewust maakt van de natuur en hen het besef bij brengt van de kwetsbaarheid van de nog overgebleven natuur om ons heen.
De VVG wijst er op dat de gemeente er zelf voor heeft gekozen om over verplaatsing van de scouting vooraf geen overleg te voeren, terwijl de VVG gedurende 2013 nota bene intensief met de gemeente in gesprek was over de inrichting van Anna’s Hoeve. Ook is het de gemeente die blijkbaar in tijdnood is gekomen door de ruimtelijke procedures rond het bestemmingsplan niet tijdig op te starten (hoewel men al drie jaar met de scouting in gesprek was over de verplaatsing). Tenslotte is het niet de VVG maar de gemeente die de scouting per 1 januari aanstaande uit haar huidige huisvesting zet.
Het zou de gemeente sieren om de scouting niet het slachtoffer te laten worden van haar eigen falende procedures. Ofwel: de gemeente zou de scouting pas moeten dwingen om te verplaatsen als het bestemmingsplan definitief is, d.w.z. na een uitspraak van de RvS in de bodemprocedure die de VVG heeft aangespannen.

Weg over Anna's Hoeve toch verlegd?
Om het helemaal ingewikkeld te maken, is de gemeente inmiddels een proces gestart om twee inrichtingsvisies op te stellen voor natuurgebied Anna’s Hoeve: een op basis van het raadsbesluit van oktober 2013 (handhaven huidige weg) én een op basis van het toch verleggen van de WoAH door deze te bundelen met de spoorlijn en de aan te leggen busbaan (bundelingsvariant). Door de VVG is tijdens een openbare consultatiebijeenkomst op 11 september in het Hilversumse Raadhuis daarom nogmaals krachtig gepleit voor de bundelingsvariant. De volgende stap in dit proces is een voorstel van het college van B&W aan de raad, waarna de gemeenteraad nog dit kalenderjaar een definitief besluit neemt over de WoAH en daarmee over het hele natuurgebied Anna’s Hoeve. VVG wacht het voorstel van het college aan de raad af en zal de raadsleden vervolgens opnieuw trachten over te halen om het zowel voor de huidige als voor de toekomstige generaties enige juiste besluit te nemen: alle infrastructuur in het gebied bundelen en in één keer overbruggen middels een ecoduct.

Voor de VVG is het simpel:
Handhaving van de huidige WoAH is slecht voor de natuur en, zo is inmiddels gebleken, ook slecht voor de recreatie in het gebied (dat in deze variant grotendeels voor mensen afgesloten zou moeten worden om het als natuurvebinding nog een beetje te laten functioneren). Terwijl handhaving van de huidige WoAH óók betekent dat de nieuwe woonwijk Anna’s Hoeve wordt belast met een drukke weg met in het jaar 2010 zo’n 12.500 auto’s per etmaal - die dwars door de nieuwe woonwijk heen loopt! Het laat zich raden wat dit voor de nieuwe bewoners gaat betekenen qua geluid, luchtvervuiling en veiligheid… Terwijl een langs de A. Fokkerweg verlegde WoAH goed ingepast kan worden achter een begroeide, aarden wal zodat deze problemen niet of nauwelijks spelen.

De VVG stelt de leden van de Hilversumse gemeenteraad alvast de volgende vragen:
- Als u zou moeten kiezen tussen het aanleggen van een nieuwe, drukke verkeersweg dwars door een nieuwbouwwijk of er omheen, wat zou uw keuze dan zijn?
- Als u zou moeten kiezen tussen het aanleggen van een nieuwe, drukke verkeersweg dwars door een kostbaar natuurgebied of er omheen, wat zou dan uw keuze zijn?
De VVG is er van overtuigd dat ieder weldenkend mens in beide gevallen kiest voor “er omheen in plaats van er dwars door heen”. Voor de VVG geldt dit ook bij de bestaande WoAH, nu de mogelijkheid zich (financieel) aandient om deze te verleggen, om natuurgebied Anna’s Hoeve en de nieuwbouwwijk heen. VVG spoort de Hilversumse raadsleden dan ook aan om het enige logische besluit te nemen: niet er doorheen maar er omheen!


26 juli 2014: VVG tekent beroep aan tegen bestemmingsplan Scouting Anna's Hoeve

De VVG heeft besloten om beroep aan te tekenen bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan Scouting Heidepark op Anna's Hoeve van 4-7-2013. Tevens heeft de VVG een verzoek ingediend tot voorlopige voorziening, d.w.z. een schorsing van het bestemmingsplan Scouting Heidepark op Anna's Hoeve.
Belangrijkste reden om beroep aan te tekenen is dat de gemeente met het bestemmingsplan voor de scoutingclub (die verplaatst moet worden vanwege de nieuwbouwwijk Anna’s Hoeve) vooruitloopt op de komende besluitvorming over de Weg over Anna’s Hoeve (WoAH). Voor de VVG is van groot belang dat de WoAH wordt verlegd en wordt gebundeld met de bestaande spoorlijn en de komende busbaan langs het spoor, waarna over deze gebundelde infrastructuur een ecoduct wordt aangelegd. Ondanks de recreatieve druk op Anna’s Hoeve en de verschillende vormen van insfrastructuur (A27, spoorlijn, WoAH, busbaan) is het gebied namelijk van wezenlijk belang als enige natuurverbinding tussen het noordelijk deel van de Heuvelrug (Het Gooi) en het zuidelijk deel van de Utrechtse Heuvelrug. Al jarenlang maken diverse overheden plannen om deze ecologische passage, de Groene Schakel, te verbeteren. De enige verantwoorde wijze om in dit gebied ook nog een vrije busbaan aan te leggen, is om deze te combineren met de bestaande spoorlijn en een verlegde WoAH waarna al deze infrastructuur in één keer ‘overbrugd’ kan worden met een ecoduct.
Eerder hebben de gemeenten Hilversum en Laren en de provincie hier ook toe besloten. In oktober 2013 nam de Hilversumse gemeenteraad echter onverhoeds en zonder enige inspraak of onderbouwing het besluit om de WoAh toch niet te verleggen en te handhaven op de huidige locatie. In reactie op het bezwaar dat de VVg tegen dit besluit heeft aangetekend, is aangegeven dat hierover op een later moment (tijdens de ruimtelijke ordeningsprocedure) nog inspraak mogelijk zou zijn. Het bestemmingsplan scouting Anna’s Hoeve maakt deze toegezegde inspraak echter tot een farce omdat hiermee een onomkeerbare situatie wordt gecreëerd (vestiging en ontsluiting scoutingclub aan/via WoAH).
E.e.a. wordt volgens de VVG bevestigd in de beantwoording door de gemeente van onze beide Wob-verzoeken. In deze beantwoording worden namelijk twee zaken door de gemeente bevestigd:
1- De gemeenteraad heeft in oktober 2013 inderdaad zonder nadere inhoudelijke onderbouwing besloten om de Weg over Anna’s Hoeve (WoAH) niet te verleggen
2- Het College van B&W heeft inderdaad geen andere locaties afgewogen voor de scouting dan de locatie in het bestemmingsplan (slechts één andere locatie is oppervlakkig beschouwd).

Lees het VVG-beroep
tegen het bestemmingsplan Scouting Heidepark op Anna's Hoeve van 26-7-2014
Lees het VVG-verzoek tot voorlopige voorziening van het bestermmingsplan Scouting Anna's Hoeve van 26-7-2014
Lees de bijlage 1 bij het beroepschrift met achtergrondinformatie over Anna's Hoeve
Zie de bijlage 2 bij het beroepschrift met achtergrondinformatie over natuurverbinding De Groene Schakel
Bekijk bijlage 3 de overzichtskaart van het gebied


2 juli 2014: VVG dient WOB-verzoeken in bij gemeente

De VVG vindt dat de gemeente Hilversum "een rommeltje" maakt van de procedures rond natuurgebied Anna's Hoeve. De vereniging heeft daarom twee WOB-verzoeken ingediend bij de gemeente om alle informatie boven tafel te krijgen. Ook heeft de VVG kritisch gereageerd op de inrichtingsvisie Anna's Hoeve en overweegt in beroep te gaan tegen het besluit om de Weg over Anna's Hoeve niet te verleggen en tegen het bestemmingsplan dat de komst van een clubhuis voor een scoutinggroep mogelijk maakt.
Lees het VVG-persbericht van 5-7-2014
Lees het WOB-verzoek Scouting van 2-7-2014
Lees het WOB-verzoek Weg over Anna;s Hoeve van 2-7-2014


30 juni 2014: Gemeenteraad Hilversum verklaart VVG-bezwaar van 25-11-2013 niet ontvankelijk

VVG heeft op 30 juni 2014 een brief ontvangen met het besluit van de gemeenteraad Hilversum om het bezwaarschrift van de VVG van 30 juni 2014 als niet ontvankelijk te verklaren. Dit bezwaarschrift ging over de HOV variantenkieuze met betrekking tot de Weg over Anna's Hoeve. Het bezwaar richt zich vooral op het niet meer onderzoeken van de variant waarbij de Weg over Anna's Hoeve wordt verlegd en wordt gebundeld met het tracé van spoorlijn en parallel lopende HOV-busbaan. De VVG beraadt zich op vervolgstappen.
Lees het Raadsbesluit 


13 mei 2014: Hilversum en Laren - Eerste consultatiebijeenkomst Inrichtingsvisie Anna's Hoeve

Deze consultatierondes zijn bedoeld om een zo breed mogelijk gedragen visie op het natuur- en recreatiegebied te krijgen.
Op dinsdag 13 mei wordt de eerste van twee consultatiebijeenkomsten gehouden voor het opstellen van de inrichtingsvisie voor het natuur- en recreatiegebied Anna’s Hoeve. In en direct rondom het gebied zijn diverse ontwikkelingen gepland zoals een woonwijk, de ecologische verbindingszone de Groene Schakel en de aanleg van de busbaan HOV in ´t Gooi. De inrichtingsvisie gaat in grote lijnen om de gewenste inrichting van het natuur- en recreatiegebied Anna’s Hoeve. Hoe wordt de ecologische verbindingszone de Groene Schakel ingericht en op welke manier blijven er mogelijkheden tot recreatie?
De gemeenten Hilversum en Laren, het Goois Natuurreservaat en de provincie Noord-Holland zijn samen verantwoordelijk voor dit project. De bijeenkomst wordt gehouden in het Raadhuis van Hilversum en begint om 19.30 uur. Iedereen die geïnteresseerd is in of belangstelling heeft voor Anna’s Hoeve is welkom.
Lees het persbericht en de wijze van opgave voor deelname
Lees het Projectplan Inrichtingsvisie Anna's Hoeve van 11 april 2014 


12 maart 2014: VVG-Zienswijze Ontwerpbestemmingsplan Scouting Heidepark op Anna’s Hoeve

In verband met de herontwikkeling van een deel van het gebied Anna's Hoeve is het noodzakelijk om voor Scouting Heidepark een nieuwe plek te zoeken. De gemeente heeft gekozen om Scouting Heidepark die nieuwe plek te geven op het terrein van het voormalige partycentrum. Wij hebben de indruk dat deze keuze vooral is bepaald door het feit dat het betreffende perceel eigendom is van de gemeente en dat een bredere belangenafweging, met name wat betreft ecologie, niet heeft plaatsgevonden.
Het voorliggende ontwerpbestemmingsplan bevestigt deze indruk. In de Zienswijze wordt  dit puntsgewijs nader toegelicht.

De Zienswijze eindigt met het verzoek om de besluitvorming over de vestiging van Scouting Heideheuvel op te schorten tot een integrale inrichtingsvisie is vastgesteld met een zodanige afweging dat daarin ook het verleggen van de Weg over Anna’s Hoeve een serieuze optie is.
Lees de VVG-Zienswijze van 12 maart 2014


20 februari 2014: Weg over Anna's Hoeve; VVG niet eens met Cie Bezwaarschriften

De VVG heeft een schriftelijke reactie opgesteld op de brief van de Commissie Bezwaarschriften van Hilversum van 30 januari 2014. Hierin stelt de Cie dat het op 16 oktober 2013 ingediende bezwaarschrift van de VVG over het raadbesluit van 16 oktober 2013 over de weg over Anna's Hoeve niet ontvankelijk is. Het ontbreekt aan enige onderbouwing. De VVG heeft in haar brief van 15 januari 2014 al eerder verzocht op deze niet-ontvankelijkverklaring terug te komen. De VVG verzoekt nu te worden geïnformeerd over de voorstellen die aan de raad zullen worden voorgelegd en waarneer e.e.a. zal plaatsvinden.
Lees de VVG-brief van 20-2-2014 aan de Cie bezwaarschriften.


15 februari 2014: Advies commissie: bezwaar VVG niet ontvankelijk

De Hilversumse Commissie Bezwaarschriften heeft op 30 januari 2014 laten weten dat het bezwaar van de VVG tegen het besluit van de gemeenteraad om de Weg over Anna’s Hoeve niet te verleggen, niet ontvankelijk is. Formeel is dit besluit van de commissie een advies aan de gemeenteraad, die zich nu zal buigen over het door de VVG ingediende bezwaarschrift, dat immers gericht is tegen een besluit van de raad. Als de gemeenteraad het advies van de Commissie Bezwaarschriften overneemt, is de VVG voornemens om beroep in te stellen bij de rechtbank.
Tegelijkertijd bereid de VVG zich voor op het komende Provinciale Inpassingsplan (PIP), waarin de HOV planologisch geregeld wordt, en op de te verwachten aanvraag voor ontheffing van de EHS die nodig is om de HOV aan te kunnen leggen in de nationale ecologische hoofdstructuur. VVG heeft daarover regelmatig  overleg met o.a. de (bewoners)Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve (VBAH) en het GNR.

Provincie verwerpt alternatief Zuidboog tracé en neemt voorbereidingsbesluit
Provinciale Staten van Noord-Holland hebben ondertussen ingestemd met de HOV-plannen. Een pleidooi van de VBAH om alsnog te kiezen voor een ander tracé, de zogenoemde Zuidboog-variant die gebruik maakt van bestaande infrastructuur (A27 en Soestdijkerstraatweg), is daarbij verworpen. Zie de toelichting van de VBAH. De VVG stond en staat sympathiek tegenover het Zuidboog alternatief, zoals we sympathiek staan tegenover elk alternatief dat minder belastend is voor de natuur, maar VVG richt zich primair op ons zelf ingediende bezwaar tegen het niet verleggen van de Weg over Anna’s Hoeve.
Gedeputeerde Staten van de provincie hebben op 5 februari j.l. de benodigde kredieten beschikbaar gesteld en, vooruitlopend op het PIP, een voorbereidingsbesluit genomen voor het HOV tracé. Zie het voorbereidingsbesluit.


25 november 2013: Bezwaarschrift VVG over de HOV variantenkeuze t.a.v. de Weg over Anna's Hoeve

Op 16 oktober heeft het College van BenW Hilversum besloten om in te stemmen met:
1- de keuze voor de variant van handhaving van de bestaande Weg over Anna's Hoeve, in afwijking van het stuurgroepvoorstel t.a.v. deelproject 5
2- het procesvoorstel voor deelproject 5, onder voorbehoud dat de (inrichtings-)visie wordt opgesteld op basis van de keuze voor behoud van de huidige Weg over Anna's Hoeve met realisatie van een tweede ecoduct.

De VVG is van mening dat het besluit om de Weg over Anna's Hoeve niet te verleggen een besluit is dat gericht is op de definitieve ruimtelijke inpassing en mede door de gebrekkige onderbouwing niet getuigt van een zorgvuldige ruimtelijke ordening. Van een inhoudelijk onderbouwde besluitvorming met afweging van alle in het geding zijnde belangen is dan ook geen enkele sprake.
De VVG verzoekt de raad het besluit in te trekken en alsnog te kiezen voor het oorspronkelijke voorstel om een inrichtijngsvisie met verschillende varianten te laten opstellen. Zodat er uiteindelijk onderbouwd nog iets te kiezen valt.
Zie de VVG-brief van 25-11-2013.



24 juli 2013: Zienswijze VVG op ontwerp Bestemmingsplan

De VVG geeft haar zienswijze op het ontwerp bestemmingsplan.
Zie hier voor de betreffende brief d.d. 24 juli 2013 aan de gemeenteraad in hilversum.
Zie ook de nieuwsbrief van de Vereniging tot Behoud van Anna's Hoeve d.d. 22 juli 2013
en de nieuwsbrief van de Vereniging Duurzaam Wonen Anna's Hoeve d.d. 11 juli 2013.


30 mei 2013

Het college van Burgemeester en Wethouders heeft ingestemd met het ontwerpbestemmingsplan voor de woonwijk Anna´s Hoeve. Het plan ligt vanaf 30 mei zes weken ter inzage op het stadskantoor. In deze periode kunnen zienswijze worden ingediend. Op donderdag 13 juni (van 19.30 tot 21.00 uur) is er een inloopbijeenkomst in het Raadhuis (Dudokpark 1).

Voor meer informatie:
de website van de gemeente Hilversum en
de website wonen in Anna's Hoeve


12 april 2013: Brief VVG aan BenW Hilversum over de alternatieven voor de Weg over Anna's Hoeve

Het college van BenW Hilversum heeft een cosultatieronde geïnitieerd over de plannen voor een HOV verbinding tussen Huizen en Hilversum. 
De VVG richt zich op één onderdeel daaruit: de Weg over Anna's Hoeve. Er is door o.a. door de VVG altijd nadrukkelijk gepleit voor bundeling van de infrastructuur met de spoorlijn. Dus de HOV-lijn l;angs de spoorbaan en als alternatief voor de huidige weg over Anna's Hoeve deze ook verleggen langs de spoorlijn. Dat kan gezien worden als natuurcompensatie en geeft meer ruimte om het gebied Anna's Hoeve aantrekkelijker te maken voor recreatie, natuur en landschap. Dit alternatief komt in de nu voorliggende tracés niet meer voor. Dit vindt de VVG onacceptabel en dringt bij het college nadrukkelijk aan om vast te houden aan de oorspronkelijke vastgelegde verlegging langs de spoorlijn. Dit kan ook met het grotendeels behoud van de inmiddels aangelegde speelstrook langs de Anthony Fokkerweg.
Lees de brief van de VVG dd 12 april 2013 aan het College van BenW van Hilversum.


Januari 2013: Gemeente Hilversum past bouwplan Anna’s Hoeve aan na kritiek VVG

Het college van B&W Hilversum heeft een nieuw masterplan voor de nieuwbouwwijk Anna’s Hoeve gepresenteerd, waarin belangrijke kritiek van de VVG is overgenomen. Zo zijn bouwhoogtes aangepast, blijft de groenstrook Liebergerweg behouden en komt er toch een integraal onderzoek naar de effecten op de omliggende natuur van het bouwplan en andere ontwikkelingen in de omgeving.

Medio september heeft de VVG een uitgebreide inspraakreactie ingediend op het concept masterplan Anna’s Hoeve. Deze inspraakreactie hebben we vervolgens toegelicht tijdens een speciale informatieavond voor raadsleden die de Vereniging tot Behoud van Anna’s Hoeve (VBAH) in samenwerking met de VVG had georganiseerd. De drie belangrijkste onderwerpen uit onze inspraakreactie waren:

  • Lagere bouwhoogte aan de zuidkant om de zichtbaarheid van de nieuwe woningen vanuit het natuurgebied te voorkomen;
  • Behoud of zelfs versterking van de huidige groenstrook Liebergerweg;
  • Concretere en dwingender formulering van de duurzaamheidsambities voor de nieuwe wijk.

Bovendien hadden we eerder al gezamenlijk met VBAH gepleit voor een integraal onderzoek naar de effecten op het landschap en het naastgelegen natuurgebied van de nieuwe woonwijk en enkele ander ontwikkelingen in de directe omgeving (Monnikenberg, HOV, eventuele verbreding A27). Dat hoefde geen formele MER-procedure te zijn (die is niet wettelijk verplicht in dit geval), maar zou wel min of meer dezelfde opzet moeten hebben.

Ten aanzien van de vergaande duurzaamheidsambities die eerder voor de nieuwe woonwijk zijn uitgesproken door de gemeente, blijft het masterplan teleurstellend. B&W stellen echter: “De juridische mogelijkheden voor de gemeente om duurzaamheidseisen te stellen voor de bouwvelden, bovenop het bouwbesluit, zijn beperkt”. Hoewel dat wellicht feitelijk klopt, bewijzen bouwplannen elders in Nederland dat het wel degelijk mogelijk is om meer aan duurzaamheid te doen.

Op de andere onderwerpen is het college geheel tegemoet gekomen aan de bezwaren van de VVG. Zo worden de bouwhoogten in het hele plan beperkt tot maximaal vijf bouwlagen (16,5 m). Aan de zuidkant, waar onze bezwaren zich primair op richtten, is de maximale bouwhoogte nu zelfs beperkt tot maximaal 10,5 m (drie bouwlagen of twee bouwlagen plus kap). Hierdoor is ook het maximaal te bouwen aantal woningen gedaald, tot 650. Ook aan een andere belangrijke wens van de VVG is tegemoet gekomen: de bosrand langs de Liebergerweg is in zijn geheel uit het plangebied gehaald, waardoor deze behouden kan blijven. Tenslotte wordt, nadat men dit aanvankelijk niet wilde, nu toch onderzoek gedan naar “mogelijke gevolgen van de komst van de nieuwe wijk voor natuur- en milieu (mer-beoordeling)”.

Het bestuur van de VVG is blij met deze resultaten. Zoals we eerder aangaven naar de raadsleden: een nieuwe woonwijk bouw je misschien niet voor de eeuwigheid, maar wel voor onze kleinkinderen en hun kinderen – en doe het dan alsjeblieft goed en verantwoord. De VVG zal, samen met de VBAH, de besluitvorming en ontwikkelingen nauwgezet blijven volgen. Het aangepaste masterplan Anna’s Hoeve wordt 13 februari besproken in de raadscommissie Ruimte en op 13 maart door de gemeenteraad. De gemeente hoopt in september volgend jaar te kunnen starten met de eerste fase van de verkoop van de nieuw te bouwen woningen. Medio 2015 moeten ook de sanering en de bijbehorende grondberg gereed zijn.


Periode 2012

In 2005 werd nog gesproken over een zeer modern type Riool Water Zuiverings Installatie (RWZI) op basis van membraantechnologie. Zo’n installatie heeft een relatief klein grondbeslag (en laat dus extra ruimte voor woningen over), werd deels in de grondberg aangelegd en voorzag in een hoge toren (tbv ontluchting van de RWZI) die over de grondberg heen keek het landschap in. Deze RWZI ging echter niet door omdat de techniek niet operationeel genoeg bleek, de constructie in de grondberg te zwaar werd en ook omdat de kosten veel hoger zouden worden. Voortgaande discussies over alternatieve plannen waren het gevolg. Zelfs verplaatsing naar een andere locatie werd overwogen.

Voor een deel van het plangebied werd intussen een nieuw bestemmingsplan opgesteld om een ‘ouderwetse’ RWZI mogelijk te maken. De VVG kon daar mee instemmen, de toren waar bezwaar tegen was kwam immers te vervallen. Intussen werd ook de zeer noodzakelijk bodemsanering van het Wasmeer-gebied en van de vijvers uitgevoerd. Ook daar stond de VVG uiteraard positief tegenover.

Nu is de realisatie van de woningen aan de orde. De gevolgen hiervan zijn voor natuur en landschap het meest ingrijpend.  Een reden voor VVG om de oorspronkelijke bezwaren tegen het woningbouw-gedeelte opnieuw tegen het licht te houden en de recente uitwerking van het bouwplan (het huidige Masterplan) te beoordelen.

Visie VVG op bouwplan Anna's Hoeve in Hilversum

In de Gooi- en Eemlander van 5 september is een interview opgenomen met een van de bestuursleden van de VVG, Bart Heller. In het interview komt onder andere de zorg van de VVG naar voren over de invloed van het bouwprogramma op natuur en landschap in de omgeving. De omgeving bestaat uit een smalle verbindingszone tussen het noordelijk en zuidelijk deel van de Heuvelrug. In dit gebied zijn meer plannen in voorbereiding die op deze smalle verbindingsstrook invloed zullen hebben zoals de bouwplannen bij Monnikenberg, de HOV-lijn, verbreding van de A27 e.d. De VVG vindt inzicht in de effecten op natuur en landschap belangrijk om mee te nemen bij de uitwerking van de verschillende bouwplannen.


Periode 2005 

Voorontwerp-Bestemmingsplan Park Anna's Hoeve en Ontwerp Best.Plan Nieuw Anna's Hoeve

Na veel omzwervingen en verschillende procedures waar hier niet op wordt ingegaan, is er dan 5 jaar na de Structuurvisie een Voorontwerp-Bestemmingsplan Park Anna's Hoeve en een Ontwerp Bestemmingsplan Nieuw Anna's Hoeve gekomen. Het heeft goede elementen zoals de waterzuivering, waterhuishouding en bodemsanering. Er zijn echter ook in de optiek van de VVG twee minder geslaagde aspecten. De woningbouw op deze locatie doet de stadsrand verder oostwaarts opschuiven waardoor de drukte, het licht en lawaai verder opschuift naar de beschermde natuurgebieden. Aan de oostkant ligt een smalle ecologische corridor; vergelijkbaar met een navelstreng waarmee de natuurgebieden van het Gooi verbonden zijn met de rest van de Utrechtse Heuvelrug. Op deze smalle strook na heeft de bebouwing van Hilversum de natuurgebieden van de Heuvelrug over de volle breedte van de heuvelrug van west naar oost doorsneden. Deze strook heeft de naam "de Groene Schakel" gekregen en vanuit het project "Heel de Heuvelrug" wordt er zeer hoge prioriteit aan toegekend.
De VVG ziet graag dat het aantal woningen uit het plan (600-750) zo laag mogelijk wordt ingevuld om de randwerking zoveel mogelijk te verkleinen. In het plan wordt ook ruimte geboden aan hoogbouw van 8 woonlagen. De VVG vindt dat deze hoogte afbreuk doet aan de karakteristieke kenmerken van het landschap (dorpen verscholen in het groen). Het is te veel opzichtige massa aan de rand van de stad en doet afbreuk aan de belevingswaarde van Gooise landschap.

- Lees de VVG-brief (Zienswijze) van 2-2-2005 aan het College van Burgemeester en Wethouders in reactie op het VO-Bestemmingsplan.
- Lees ook 
de toelichting op onze zienswijze van 14-12-2005 zoals is ingebracht op de daarop volgende hoorzitting van de Commissie Stad.


Periode 2000

de Structuurvisie Hilversum Nieuw Oost

Voor het gebied Anna's Hoeve heeft de gemeente een "Structuurvisie Hilversum Nieuw Oost" opgesteld. Het gaat om herinrichting van ondermeer het Laarder Wasmeer met zijn oevers. Dit gebied heeft als stortplaats gediend voor afval en is ernstig verontreinigd. Er is een rioolwaterzuivering en er zijn sportvelden. Het Laarder Wasmeer heeft desondanks nog steeds een grote betekenis voor de natuur en het is ook historisch waardevol. Het is een beschermd natuurgebied. In de directe omgeving staat het historische huis Anna's Hoeve en de omgeving is door Dudok parkachtig ingericht met grote vijvers en houten bruggen. De rioolwaterzuivering ter plekke wordt tevens gemoderniseerd (membraan-technologie), sportvelden worden verplaatst, vijvers gedemd en elders weer aangelegd. Mede om de sanering te betalen worden er huizen gebouwd. De huizenbouw past in het Hilversumse beleid beschreven in de visie 2015 "inwonertal stabiliseren op minimaal 80.000 inwoners".  Door aanpassing van de bebouwingscontour heeft de gemeente de benodigde ruimte gecreëerd. In het Streekplan is deze wijziging overgenomen.

Ten oosten van dit herinrichtingsgebied is nog maar een smalle bosstrook over. De natuur van de  Utrechtse Heuvelrug is hier op haar smalst. Het wordt aangeduid als een ecologische corridor. Door deze strook zijn de leefgebieden van de dieren ten zuiden en ten noorden van Hilversum met elkaar verbonden. Er komt meer uitstraling van licht, drukte en lawaai en daarmee is de corridor in feite smaller geworden, al wordt er niet in de natuur gebouwd. Het structuurplan voorziet in alles behalve de realisatie van de ecologische corridor. Dit is namelijk rijksbeleid en dat hoeft een gemeente niet te realiseren. De corridor ligt op grondgebied van GNR. GNR heeft in 1999 het initiatief genomen om een plan uit te werken voor de inrichting van  de corridor. De natuurdoelen en de inrichtingsschets zijn door het Bureau Waardenburg in een rapport beschreven. De gemeente Hilversum belijdt met de mond dat de realisatie van de structuurschets en de corridor van evengroot belang zijn maar zet vooralsnog geen stappen om de financiering van de benodigde 16 miljoen voor de corridor  rond te krijgen. Dit is inclusief een ecoduct want de ecologische corridor wordt namelijk ook nog doorsneden door wegen zoals de A27 en de Weg over Anna's Hoeve. De structuurvisie is door de gemeenteraad op 8 november geaccepteerd en wordt nu uitgewerkt tot een zogenaamd Masterplan. Enkele politieke partijen hebben toegezegd vooral ook toe te zien op de realisatie van natuurcompensatie waaronder niet alleen de natuurontwikkeling binnen het herinrichtingsgebied wordt verstaan maar ook de realisatie van de ecologische corridor.

De VVG heeft tijdens de Raadsvergadering van 8-11-2000 een verzoek aan Burgemeester, wethouders en raadsleden gedaan om het aantal huizen op deze voor de natuur kwetsbare plek terug terug te brengen en om de realisatie van de ecologische verbindingszone als onlosmakelijk onderdeel te zien van de herinrchting van het gehele gebied.
- Lees de VVG-brief van 8-11-2000

Algemene informatie:
- wonen in Anna's Hoeve
- Vereniging tot behoud van Anna's Hoeve
- de Groene Schakel en HOV op Anna's Hoeve

Terug naar de speerpunten van Hilversum